850 Hadis Tercümesi

850 Hadis Tercümesi

حَدَّثَنَا شَرِيكٌ ، عَنْ جَابِرِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ، أَنَّهُ كَانَ يُتِمُّ فِي عَشْر

501-“Ebu Cafer (el-Bakır) on gece ikamet ettiği zaman namazı tam kılardı.”

Çok zayıf. Şureykin hıfzı kötüdür. Cabir el-Cufi metruktür.

502– İbn Ebi Şeybe (8301) – Veki – Ömer b. Zerr – Mucahid isnadıyla:

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ , قَالَ : حدَّثَنَا عُمَر بْنُ ذَرٍّ ، عَنْ مُجَاهِدٍ ، قَالَ : كَانَ ابْنُ عُمَرَ إذَا أَجْمَعَ عَلَى إقَامَةِ خَمْسَ عَشْرَةَ سَرَحَ ظَهْرَهُ وَصَلَّى أَرْبَعًا

“İbn Ömer radıyallahu anhuma on beş gece ikamet etmeye karar verdiğinde (otlaması için) bineğini serbest bırakır ve namazı dört rekat kılardı.”

Sahih. Bu rivayet yerleşmeye niyet etmiş olmasına yorumlanır. zira İbn Ömer radıyallahu anhumadan bundan fazla sürede seferi olmaya devam ettiği sabit olmuştur.

503- İbn Ebi Şeybe (8302) – Veki – Şu’be – Ebi Bişr – Said b. Cubeyr isnadıyla:

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ , قَالَ : حدَّثَنَا شُعْبَةُ ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ ، قَالَ : إذَا أَقَمْتَ أَكْثَرَ مِنْ خَمْسَ عَشْرَةَ فَأَتِمَّ الصَّلاَة

“On beş geceden fazla ikamet ettiğin zaman namazını tam kıl.”

Sahih. Said b. Cubeyr tabiindendir. Bu rivayet onun kanaatidir.

504- İbn Ebi Şeybe (8303) – Veki – Hişam – Katade – İbnu’l-Museyyeb isnadıyla:

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ , قَالَ : حدَّثَنَا هِشَامٌ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ ، قَالَ : إذَا أَقَمْتَ أَرْبَعًا فَصَلِّ أَرْبَعًا.

“Dört gece ikamet ettiğinde dört rekat kıl”

Ravileri güvenilir. Bu söz, ikamete niyet ettiğin zaman, dört gece kalsan dahi tam kıl demektir. Aşağıdaki rivayet ve açıklamasına bakınız.

505– İbn Ebi Şeybe (8304) – Veki – Kurra b. Halid – Ebu Hukeyme isnadıyla:

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ , قَالَ : حدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ ، عَنْ أَبِي حُكَيمَةَ ، قَالَ : سَأَلْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ ، فَقَالَ : إذَا أَقَمْتَ ثَلاَثًا فَأَتِمَّ الصَّلاَة

“Bu meseleyi Said b. El-Museyyeb’e sordum. Şöyle dedi: “Üç gece ikamet ettiğinde namazını tamamla”

Sahih. Bu söz de: “Bir yerde ikamete niyet ettiğin zaman üç gece kalsan bile namazı tam kıl” demektir. Bu şekilde yorumlanmasının delili bir önceki rivayettir. Zira önceki rivayette “dört gece” bu rivayette ise “üç gece” zikredilmiştir.

506- “İbn Ebi Şeybe (8305) – Veki –Sufyan isnadıyla rivayet ediyor:

قَالَ وَكِيعٌ : سَمِعْتُ سُفْيَانَ يَقُولُ : إذَا أَجْمَعَ عَلَى مُقَامِ خَمْسَ عَشْرَةَ أَتَمَّ الصَّلاَة حِينَ يَدْخُلُ ، وَإِذَا لَمْ يَدْرِ مَتَى يَخْرُجُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَإِنْ أَقَامَ حَوْلاً وَهُوَ الْقَوْلُ عِنْدَهُ

“Kişi on beş ikamet etmeye niyet ettiğinde konaklayacağı yere girdiğinde namazı tam kılmaya başlar. Şayet oradan ne zaman ayrılacağını bilemiyorsa bir sene bile kalsa iki rekat kılar.” Bu, Sufyan’ın görüşüdür.

Sahih.

507- İbn Ebi Şeybe (8306)- Mu’temir b. Suleyman – Leys – Tavus – Aişe radıyallahu anha isnadıyla:

حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، عَنْ لَيْثٍ ، عَنْ طَاوُوسٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ، قَالَتْ : إذَا وَضَعْتَ الزَّادَ وَالْمَزَادَ فَصَلِّ أَرْبَعًا وَكَانَ طَاوُوس إذَا قَدِمَ مَكَّةَ صَلَّى أَرْبَعًا

“Azığını ve su kırbanı yerleştirdiğin zaman dört rekat kıl.” Leys dedi ki: “Tavus Mekke’ye geldiği zaman namazları dört rekat kılardı.”

Zayıf. Leys b. Ebi Suleym zayıftır.

508- İbn Ebi Şeybe (8307) – Abdula’la – Davud – Ebu’l-Aliye isnadıyla:

حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى ، عَنْ دَاوُدَ ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةَ ، قَالَ : يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَإِذَا اطْمَأَنَّ صَلَّى أَرْبَعًا ، يَعْنِي إذَا نَزَلَ

“Kişi iki rekat kılar, ancak bir yerde ikamet ettiğinde (yani yerleştiğinde) dört rekat kılar.”

Sahih.

509- İbn Ebi Şeybe (8308-8309) İbn Uleyye – Eyyub – Amr – Ata – İbn Abbas radıyallahu anhuma isnadıyla ve İbn Ebi Şeybe – İbn Uleyye – İbn Cureyc – Ata – İbn Abbas radıyallahu anhuma isnadıyla:

حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ عَمْرٍو ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ، قَالَ : إذَا انْتَهَيْتَ إلَى مَاشِيَتِكَ فَأَتْمِمْ.

حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ مِثْلَهُ

“Davarlarına ulaştığın zaman namazını tam kıl.”

Sahih.

510- İbn Ebi Şeybe (9310) – Yezid b. Harun – Hişam – el-Hasen isnadıyla:

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ ، عَنْ هِشَامٍ ، عَنِ الْحَسَنِ ، قَالَ : إذَا قَدِمَ مُسَافِرٌ مِصْرًا مِنَ الأَمْصَارِ صَلَّى أَرْبَعًا

“Yolculuk yapan kimse şehirlerden birine geldiği zaman dört rekat kılar”

Zayıf. Hişam b. Hassan, Hasen el-Basri’den işitmemiştir. Ancak mutabisi vardır:

511- İbn Ebi Şeybe (8265) – Huşeym – Yunus – el-Hasen isnadıyla rivayet ediyor:

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ ، عَنْ يُونُسَ ، عَنِ الْحَسَنِ ، قَالَ : يُصَلِّي الْمُسَافِرُ رَكْعَتَيْنِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلاَّ أَنْ يَأْتِيَ مِصْرًا مِنَ الأَمْصَارِ فَيُصَلِّيَ بِصَلاَتِهِمْ

“Yolcu, seferinden dönünceye kadar iki rekat kılar, ancak şehirlerden birine gelince onlar gibi namazını kılar”

Ravileri güvenilirdir. Huşeym an’ane ile rivayet etmiştir. İki tarik birbirini kuvvetlendirir. Bu rivayetler, şehirde cemaate tabi olduğu zaman dört kılması veya yerleşmeye niyet etmesine yorumlanır.

Seferi olan dilerse dört kılabilir mi?

512- İbn Ebi Şeybe (8271) – Veki – el-Mugira b. Ziyad – Ata – Aişe radıyallahu anha isnadıyla:

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ , قَالَ : حدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ زِيَادٍ ، عَنْ عَطَاءٍ ، عَنْ عَائِشَةَ ؛ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُتِمُّ الصَّلاَة فِي السَّفَرِ وَيَقْصُرُ وَيَصُومُ وَيُفْطِرُ وَيُؤَخِّرُ الظُّهْرَ وَيُعَجِّلُ الْعَصْرَ وَيُؤَخِّرُ الْمَغْرِبَ وَيُعَجِّلُ الْعِشَاءَ.

“Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem seferde namazı bazen tam kılar, bazen kısaltırdı. Bazen oruç tutar, bazen tutmazdı. Öğle namazını geciktirir, ikindi namazını erken kılardı. Akşam namazını geciktirir, yatsı namazını erken kılardı.”

Münker. İsnadında Mugira b. Ziyad münkerul hadistir. Bunu Ahmed b. Hanbel söylemiştir. Ebu Zur’a, Buhari ve Ebu Davud da onun zayıf olduğunu söylemişlerdir. Hakim Nisaburi: “Özellikle Ata b. Ebi Rabah’tan rivayet ederse hadisi münkerdir” demiştir. Bu hadisi de Ata’dan rivayet etmiştir. İbn Ebi Şeybe’nin Musannefini tercüme eden, Ahmed, Nesai, Bezzar, Tahavi ve Darekutni’ye nispet ederek isnadı sahihtir demiştir. Bu büyük bir yanıltmadır. Darekutni bunu rivayet ettikten sonra “Mugire b. Ziyad kuvvetli değildir” demiştir. Ahmed, Nesai, Bezzar ve Tahavi’nin kitaplarında ise bu lafızla mevcut değildir. Tahavi ve Ahmed’in rivayetinde sadece öğleyi geciktirip ikindi namazında acele etmesi ve akşamı geciktirip yatsıda acele etmesinin zikri vardır. Şuayb el-Arnaut Mugira b. Ziyad sebebiyle isnadının zayıf olduğunu belirtmiştir.

513- İbn Ebi Şeybe (8272) – Abde – Asım – Ebu Kılabe isnadıyla rivayet ediyor:

حَدَّثَنَا عَبْدَةُ ، عَنْ عَاصِمٍ ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ ، قَالَ : إِنْ صَلَّيْتَ فِي السَّفَرِ رَكْعَتَيْنِ فَالسُّنَّةُ ، وَإِنْ صَلَّيْتَ أَرْبَعًا فَالسُّنَّةُ

“Seferde namazı iki rekat kılsan da sünnettir, dört rekat kılsan da sünnettir.”

Metni münkerdir. Tabiinin bir fiil hakkında “sünnettir” demesi hüccet değildir. Mürsel hadis gibi zayıf kategorisindedir.

514- İbn Ebi Şeybe’nin (8273) nolu Aişe’den rivayetinin isnadı sahihtir. Lakin Aişe radıyallahu anha tevil ediyor, “ben müminlerin annesiyim” diyerek kendisini mukim kabul ediyordu. Bu yüzden bu rivayet hüccet değildir.

515– İbn Ebi Şeybe’nin (8274) nolu rivayetin isnadında Abdurrahman b. Hudayr leyyin bir ravidir.