Teheccüd ve Gece Namazı Nedir? (Resimli Anlatım Aşağıdadır)

Teheccüd ve Gece Namazı

Teheccüd ve Gece Namazı

Geceleyin uyanıp kılınan namaza teheccüd namazı denir.
Teheccüd sözlükte, uyumak ve uyanmak manasında olup, zıt anlamlı kelimelerdendir. Daha sonra gece uyanıp namaz kılan kimseye, bu kökten türetilmiş “hecûd” denilmiş ve böylece teheccüd, terim olarak namaz ve Allah’ı zikir için gece uyanmak manasında kullanılmıştır. Genellikle yatsı namazından sonra, daha uyumadan veya bir miktar uyuduktan sonra kılınan namaza gece namazı (salatü’l-leyl) denir. Gece uykusu bölünerek kalkıp kılınan namazlara ise teheccüd namazı denir.

Tabiinin büyüklerinden Esved ile Alkame: “Teheccüd uykudan sonradır” demişlerdir. Hatta hiç uyumaksızın bütün geceyi ibadetle geçirmeyi adet edinmek mekruh sayılmıştır. (Tecrid-i Sarih Tercümesi) Buhârî’nin Amr b. el-As’dan (ra) rivayetine göre bir kere Resulullah (asm) Abdullah b. Amr’e “Ey Abdullah! Senin her gün oruç tuttuğun ve her gece baştan başa namaz kıldığın haberi bana ulaşmadı mı sanırsın ” buyurmuşlardır. Abdullah da, “Evet öyledir, ya Resulullah! Bütün gece namaz kılarım” demiştir. Resûl-i Ekrem, “Sakın öyle yapma. Kâh oruç tut, kâh iftar et, gecenin bir kısmında namaz kıl, bir kısmında uyu” buyurmuştur.

Eğer gece teheccüt namazına kalkacak isek vitir namazını geciktirip teheccüdün ardından gecenin son namazı olarak kılmamız daha faziletlidir. Vitir namazı gecenin son namazı olarak teşrî kılınmıştır. Gece kalkmak konusunda problem yaşayanlar için bu namaz gene yatmadan önceki son namaz olmalıdır. Yani teheccüdü bu namazdan önce kılmalıdır. Teheccüt ve vitir namazları geceye bırakıldığı zaman, namaz tesbihatını yatsı namazından sonra yapmak gerekir. Vitir namazından sonra ayrıca muhtelif duâlar ve virdler yapılabilir.

Teheccüd&Gece Namazına Nasıl Niyet Edilir?
“Niyet ettim Allah rızası için nafile namazını kılmaya” veya  “Niyet ettim Allah rızası için teheccüt namazını kılmaya” diye niyet edilir.

Teheccüd&Gece Namazı Kaç Rekattır?
Teheccüd namazı menduptur. İki ilâ on iki rekat arasında kılınabilir. En azı iki rekat, en çoğu on iki, ortası ise sekiz rekattır. Her iki rekatta selam verilmesi daha faziletlidir.
(İslam Fıkıh Ansiklopedisi)

Teheccüd&Gece Namazı Ne Zaman Kılınır?
Teheccüd, gecenin üçte ikisi geçtikten sonra, imsak vakti girinceye kadar kılınan nafile bir namazdır. Teheccüd, uykuyu terk etmek demektir. Teheccüd için önce uyuyup, sonra kalkmanın şart olduğunu bildirenler de olmuştur. (Şir’a şerhi)

Gece kılınan nafile namaz, gündüz kılınan nafile namazdan daha faziletlidir. Çünkü gece uyanmak nefse zor gelir. Hadis-i şerifte (İbadetin efdali zahmetli olanıdır) buyuruldu. (M. Felah, İbni Esir, Nihaye)

Teheccüd namazı, gündüz kılınan bin rekâttan daha faziletlidir. Bir saat ilim öğrenmek, [mesela ilmihal okumak] geceyi ibadetle geçirmekten daha çok sevabdır. (Dürr-ül-muhtar)

Teheccüd&Gece Namazı İle İlgili Hadisler
“Gecenin bir kısmında da sadece sana mahsus bir nafile olmak üzere uykudan kalk, Kur’ân ile teheccüd namazı kıl, Yakındır ki Rabbin seni bir makam-ı mahmuda eriştire.” (el-İsrâ/17, 79)

“Gece namazına devam ediniz. Zira bu sizden önceki salihlerin ibadetidir. Çünkü gece ibadeti, Allah’a yakınlık günahlara kefaret olup insanı bedeni hastalıklardan korur ve günahlardan uzaklaştırır.” (Tirmizi, Deavât, 101)

“Geceleyin kalkıp namaz kılan, hanımını da kaldıran, kalkmazsa yüzüne su serperek uyandıran kimseye Allah rahmet etsin. Aynı şekilde geceleyin kalkıp namaz kılan, kocasını da uyandıran, uyanmazsa yüzüne su serperek uykusunu kaçıran kadına da Allah rahmet etsin.” (Ebû Dâvud, Tatavvu, 18, Vitir, 13)

Tüm Ayet ve Hadisler için tıklayın.

Teheccüd Kılmış Sayılmak
Gece hangi namaz kılınsa, teheccüd namazı da kılınmış olur. Hadis-i şerifte, (Yatsı namazından sonra kılınan namaz, gece namazındandır) buyurulmuştur. (İbni Abidin)

Gece kaza kılan hem kazasını öder, hem de teheccüd sevabına kavuşur. (Nevadir-i Fıkhıyye)

Demek ki, gece kaza namazı kılan teheccüd namazı da kılmış sayılır, ancak niyet sevabına da kavuşmak için, hem kaza namazına, hem de teheccüd namazına niyet etmeli. Yeni abdest alınmışsa, Sübha namazı da kılınmış olur. Niyet sevabına da kavuşmak için Sübha namazına da niyet etmeli.

Teheccüd&Gece Namazı Nasıl Kılınır?
2 rekatta bir selam verilecek ise biliniyorsa Sabah Namazı’nın sünneti gibi, 4 rekatta bir selam verilecekse biliniyorsa Yatsı Namazı’nın sünneti gibi kılınır. Bir fark olarak sadece niyeti “nafile namazı kılmaya” diye etmek gereklidir.

AŞAĞIDAKİ RESİMLİ ANLATIM 2 REKATTA SELAM VERİLECEK ŞEKİLDE HAZIRLANMIŞTIR. EĞER 2′DEN FAZLA 4-8-10-12 REKAT KILMAK İSTİYORSANIZ. BU 2 REKATI AYNI ŞEKİLDE TEKRARLAYARAK  GERÇEKLEŞTİREBİLİRSİNİZ. (Mesela 8 Rekat kılmak istiyorsanız, 2 rekatlık bu namazı 4 defa kılamanız yeterli olacaktır. 2×4=8)


Tehecüd ve Gece Namazının 2 Rekat Şeklinde Kılınışı

Namaz Başlangıcı (Niyet).

Namaz Başlangıcı (Erkek)

Namaz Başlangıcı (Kadın)

Namaz Başlangıcı (Kadın)

 

 

● Niyet Edilir

Abdest alınıp, ayakta olarak kıbleye dönülür. Ayakların arası dört parmak açıklıkta olur. Kadınlar, vücûdun şekli belli olmayacak şekilde, tepeden tırnağa kadar örtünür. Yalnız eller ve yüz açık kalır. Ellerini kol ağzından dışarı çıkarmaz. Namazda, kadınlar için en iyi örtülü olmanın en kolay şekli, ellerini de örtecek geniş bir başörtüsü ve ayaklarını da örtecek, geniş ve uzun bir etektir.

Önce niyet ederiz “Niyet ettim Allah rızası için nafile namazı kılmaya“


Tekbir Alınır!

Tekbir Getirilir!

Tekbir Alınır! (Kadın)

Tekbir Getirilir! (Kadın)

 

 

● Tekbir Alınır

“Allahü ekber”  diyerek iftitâh tekbîri alınır.

Erkekler tekbîr alırken; ellerin içi kıbleye karşı ve parmak araları normal açıklıkta bulunur. Başparmaklar kulak yumuşağına değdirilerek eller yukarıya kaldırılır.

Kadınlar tekbîr alırken; ellerinin içi kıbleye karşı, parmak araları normal açıklıkta ve parmak uçları omuz hizâsına gelecek şekilde ellerini yukarıya kaldırırlar.

 


Kıyam Edilir! (Erkek)

Kıyam Edilir! (Erkek)

Kıyam Edilir! (Kadın)

Kıyam Edilir! (Kadın)

 

● Kıyam

Tekbîrden sonra eller bağlanır. Kıyamda yani ayakta iken secde edilecek yere bakılır.

Erkekler sağ elin avucu, sol elin üzerinde ve sağ elin baş ve küçük parmağı sol elin bileğini kavramış olarak ellerini göbek altında bağlarlar.

Kadınlar Sağ el sol elin üzerinde olacak şekilde ellerini göğüs üstüne koyarlar. Erkeklerde olduğu gibi sağ elin parmakları ile sol elin bileğini kavramazlar. Elleri baş örtüsünün altında tutmaya çalışmalıdır.

Ayakta sırasıyla;
-Sübhâneke  okunur,
-Euzu Besmele  çekilir,
-Fâtiha sûresi  okunur. (Ardından Amin denir.)
-Zamm-ı sûre okunur. Meselâ, innâa’taynâ…  okunur. (Zamm-ı sûre, namazda okunan sûrelere denir.)

 


Rükûya Gidilir! (Erkek)

Rükûya Gidilir! (Erkek)

Rükûya Gidilir! (Kadın)

Rükûya Gidilir! (Kadın)

● Rükû

“Allahü ekber”  diyerek rükü’a varılır yani bel doksan derece eğilir ve burada üç defa “Sübhâne rabbiyel-azîm”  denilir. Rükü’da iken ayakların üzerine bakılır.

Erkekler rükü’da, parmaklarını açıp, dizlerin üstüne kor. Sırtını ve başını düz tutar. Bacaklarını ve kollarını dik tutarlar.

Kadınlar rükûda, sırtını ve başını, bacaklarını, kollarını dik tutmaz. Sırtlarını biraz meyilli tutarak erkeklerden daha az eğilirler. Ellerini parmaklarını açmayarak dizleri üzerine koyarlar ve dizlerini biraz bükük bulundururlar.


Doğrulurken!

Doğrulurken!

Doğrulurken!

Doğrulurken!

● Doğrulurken
Rükûyda üç defa “Sübhâne rabbiyel-azîm”  dedikten sonra, doğrulurken “Semi’allahü limen hamideh”  diyerek rükü’dan kalkılır ve tam doğrulunca da ayakta “Rabbenâ lekel-hamd”  denilir.


Secdeye Varılır! (Erkek)

Secdeye Varılır! (Erkek)

 

● Secdeye Varılır
Sonra, “Allahü ekber”  diyerek secdeye varılır.

Secdeye inerken önce dizler, sonra eller, daha sonra da burun ve alın yere konur. Secdede baş iki elin arasında ve hizâsında bulunur. El parmakları birbirine bitişiktir. Secdede iken ayaklar kaldırılmaz. Secdede gözler kapalı olmaz. Burada üç kere “Sübhâne rabbiyel-a’lâ”  denilir.

 

Secdeye Varılır! (Kadın)

Secdeye Varılır! (Kadın)

 

Erkekler, secdede dirseklerini yanlarından uzak, kollarını yerden kalkık bulundururlar. Ayaklar, parmaklar üzerine dik tutulur ve parmak uçları kıbleye gelecek şekilde yere konur.

Kadınlar, secdede kollarını yanlarına bitişik hâlde bulundururlar.

Ayaklar bitişik olarak parmaklar üzerine dik tutulur ve parmak uçları kıbleye gelecek şekilde kıvrılarak yere konur.

 


 

Oturulur! (Erkek)

Oturulur! (Erkek)

Oturulır! (Kadın)

Oturulır! (Kadın)

● Oturulur

“Allahü ekber”  diyerek başını secdeden kaldırıp diz üstü oturulur. Otururken, parmaklar dizlerin hizâsına gelecek şekilde eller uylukların üzerine konur ve kucağa bakılır. Burada Sübhânallah  diyecek kadar kısa bir an oturulur.

Bu oturuşta erkekler, sol ayağını yere yayarak onun üzerine oturur, sağ ayak, parmakları kıbleye yönelmiş durumda dik tutulur. Kadınlar ise, ayaklarını yatık olarak sağ tarafına çıkarır ve öylece otururlar.

 


Secdeye Varılır! (Erkek)

Tekrar Secdeye Varılır! (Erkek)

Secdeye Varılır! (Kadın)

Tekrar Secdeye Varılır! (Kadın)

 

● Tekrar Secdeye Varılır

Tekrar, “Allahü ekber”  diyerek secdeye varılır.

Burada üç kere “Sübhâne rabbiyel-a’lâ”  denilir.

 


2. Rekat Başlangıcı

 

Kıyam Edilir! (Erkek)

Kıyam Edilir! (Erkek)

Kıyam Edilir! (Kadın)

Kıyam Edilir! (Kadın)

 

 

● Kıyama Durulur

“Allahü ekber”  deyip ayağa kalktıktan sonra ikinci rekat başlamış olur.

Ayağa kalkınca elleri bağlayıp Besmele  çekeriz.

Fâtiha sûresi  okunur. (Ardından Amin denir.)
-Zamm-ı sûre okunur. Meselâ, innâa’taynâ…  okunur. (Zamm-ı sûre, namazda okunan sûrelere denir.)

Sonra “Allahü ekber”  diyerek rükûa gideriz.


Rükûya Gidilir! (Erkek)

Rükûya Gidilir! (Erkek)

Rükûya Gidilir! (Kadın)

Rükûya Gidilir! (Kadın)

● Rükû

“Allahü ekber”  diyerek rükü’a vardıktan sonra Rükûyda üç defa “Sübhâne rabbiyel-azîm”  denilir.


Doğrulurken!

Doğrulurken!

Doğrulurken!

Doğrulurken!

● Doğrulurken
Rükûyda üç defa “Sübhâne rabbiyel-azîm”  dedikten sonra, doğrulurken “Semi’allahü limen hamideh”  diyerek rükü’dan kalkılır ve tam doğrulunca da ayakta “Rabbenâ lekel-hamd”  denilir.


Secdeye Varılır! (Erkek)

Tekrar Secdeye Varılır! (Erkek)

Secdeye Varılır! (Kadın)

Tekrar Secdeye Varılır! (Kadın)

● Secdeye Varılır

“Allahü ekber”  diyerek secdeye varılır.

Burada üç kere “Sübhâne rabbiyel-a’lâ”  denilir.


Oturulur! (Erkek)

Oturulur! (Erkek)

Oturulır! (Kadın)

Oturulır! (Kadın)

● Oturulur

“Allahü ekber”  diyerek başını secdeden kaldırıp diz üstü oturulur.


Secdeye Varılır! (Erkek)

Tekrar Secdeye Varılır! (Erkek)

Secdeye Varılır! (Kadın)

Tekrar Secdeye Varılır! (Kadın)

● Tekrar Secdeye Varılır

Tekrar, “Allahü ekber”  diyerek secdeye varılır.

Burada üç kere “Sübhâne rabbiyel-a’lâ”  denilir.


Tahiyyata Oturulur! (Erkek)

Tahiyyata Oturulur! (Erkek)

Tahiyyata Oturulur! (Kadın)

Tahiyyata Oturulur! (Kadın)

 

● Tahiyyata Oturulur!

“Allahü ekber”  diyerek başını secdeden kaldırıp diz üstü oturulur.

Oturunca sırasıyla;
Ettehiyyâtü  okunur,
Allâhümme Salli  okunur,
Allâhümme Barik  okunur,
Rabbenâ duaları 'Rabbenâ âtina'  ve 'Rabbenâğfirlî'  okunur.


Selam Verilir! (Erkek)

Selam Verilir! (Erkek)

Selam Verilir! (Kadın)

Selam Verilir! (Kadın)

 

● Selam Verme

Dualar bitince yüzümüzü önce sağ tarafa çevirerek “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah”  deriz. Selâm verirken omuzlara bakılır. Sonra yüzümüzü sol tarafa çevirerek “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah”  deriz.


Böylece iki rekatlık teheccüd veya gece namazınız sona ermiş olur. Eğer ben 4-8 veya daha fazla kılmak istiyorum diyorsanız bunu tekrarlayarak gerçekleştirebilir siniz.