Şeytan Melek mi yoksa Cin mi ?

Şeytan Melek mi yoksa Cin mi ?

Şeytanın bir melek mi yoksa cin mi olduğuna dair,yapılan ihtilaflara karşılık olmak üzere,net bir cevap vermeyi planladım.ve bu araştırmamı sizlerle paylaşmak istiyorum.bilindiği gibi İslam karşıtı düşünce bakara süresinin 34.ayetiyle kehf süresinin 50.ayetinde iblis’e verilen tanımlamanın melek mi yoksa cin mi olduğu konusunda,kuran-da çelişki olduğunu söylerler.ancak bunun net bir cevabının kafir cinlerden olduguna dair kuran ayetini, bu yazımda göreceğiz inşallah.

Meleklere,Adem’e secde edin demiştik de iblis müstesna hepsi secde etmişlerdi.(ve iz kulna lilmelaiketi’scüdu liademe fesecüdu illa iblis) –Bakara süresi 34

Burada iblis(şeytan) ında melekler sınıfına dahil edildiğini ancak meleklerden müstesna olarak ademe secde edilmediği ayeti beyan edilmiştir.yani melek olduğu yönde istisnalık belirtilmiştir.yani Allah iblisi meleklerden istisna etmiştir.İstisna ise,istisna olmasaydı hükme dahil olacak olan yada olması doğru olan şeyin dışarıda bırakılmasını ifade eder.dolayısıyla ayette gecen illa iblis –iblis dışında cümlesi,meleklerle beraber anılan bir çoğul cümlenin,bunun dışında bırakılan istisna tek bir kavramı belirtmektedir.

Biraz daha açıklık getirmek istenirse,Allah’ın seslendiği varlık meleklerdir.dolayısıyla çoğunluğa sesleniş tarzı,cümlenin kurulumunda etmendir.dolayısıyla içlerinde ki bir istisna olan iblise seslenmesi bu secde işinde melekleri saf dışı bırakacaktır.bundan sebep,çoğul olan kavrama seslenilmesi ve istisnanın iblis olması ayetin manasında doğru bir kurulumu göstermektedir.örneğin; müdür kapıdan içeri girince,tüm öğrenciler ayağa kalktı,yalnız öğretmen hariç. Kelimesi bu manayı teyid etmektedir.yani istisna olan bir kavramın ayetteki meleklere anlışı,çoğul bir kavramla birlikte anılışından dolayıdır.

Bir başka deyişle,iblis’in kafir cinlerden oluşuna yönelik,bakara süresinin 34.ayetinde bir sözden belirtilmese de,ayetin verdiği cümle tarzında istisna olarak belirtilmesi,çoğunluk bir zannın beraberiyle getirilmesine yöneliktir..çünkü secde edenler çoğul olarak meleklerdir.

Ayetin devamında ise; O,yüz çevirdi (eba),kibirlendi (ve’stekbere) ve kafirlerden oldu (ve kane mine’l-kafirin)

Görüldüğü gibi,eylemin sonucunda verilen tepkinin,iblisin durum değiştirmesine vesile olduğuda buradan acık ve net olarak görülmektedir.dolayısıyla,eylemden önce,iblisin melek sıfatında yada meleklerin davranışlarıyla aynı davranışı göstermesi zaten vardı…yani iblis’ ve kane mine’l –kafirin

Kafirlerden oldu-kelimesi,olmazdan önceki halinin,meleklerle beraber itaat ettiğini ve Allaha karşı gelmediği anlaşılmaktadır.

Eba-ye-‘ba-ibaen” kökünden gelen “eba” tereddütsüz düşünüp taşınarak,irade ve ihtiyar ile imtina etmek,kaçınmak,yüz çevirmek,diretmek,dayatmak demektir.

İba fiili,istikbar (büyüklük taslamak) fiilinden önce zikredilmiştir.oysa İblis’in secdeden imtina etmesinin sebebi büyüklük taslaması olduğuna göre;onun daha önce zikredilmesi gerekirdi.Ancak bunun böyle olduğu apaçık ve ortada olduğu için buna işaret etmek gereği yoktur.(sad-38) süresinin 74.ayetinde yalnız “istikbar” (hicr 15) süresinin 31.ayetinde ise yalnız “iba” kelimesinin zikri ile iktifa edilmiştir.

Bir başka deyişle zaten iblis’in küfretmezden önce,meleklerle birlikte anılışı,o gurubun bir üyesi olduğu konusunda ayetin mana ihtivasıyla elimize bilgi olarak geçmiştir.yani çoğul bir gurubun yani meleklerin içinde olması, yaratılış itibariyle farklı bir duruma sahip olsa da fark etmeyecektir.,Allah’a melekler gibi itaat etmesi,kafir cinlerden olmamasının sebebidir.ta ki; adem’e secde emri kesin olarak verilmesine kadar.

Bunun için Muhammed ibn ishak ,Hallad’dan ,Ata’dan,Davud’dan ve İbn Abbas’tan nakleder ki;o şöyle demiş:

-İblis günah işlemezden önce meleklerden bir melek idi,(davranış ve itaat olarak)ve ismi Azazil olup yeryüzünde yaşardı.Çalışma bakımından meleklerin en ileri gidenlerindendi içlerinden en bilgini idi,Bu husu,onu kibre sevketti ve o Hınn adı verilen bir kabileden idi.

(hadislerle kuran-ı Kerim tefsiri-İbn kesir-Çağrı yayınları-C2,syf.288)

Buradan da anlasılacağı gibi,davranış ve itaat boyutunda meleklerle aynı anlamda çağrılan iblisin,yaratılış itibariyle meleklerden farklı olması onun cin sıfatında olmasını gerektiriyor.ancak ayetin manasında bu böyle söylenmemektedir.söyleniş tarzında çoğunluk bir gurup meleklere,ve bunlarla aynı davranış içerisinde bulunan ve yaratılış itibariyle farklı olan iblise yöneliktir.ancak itaat etmemesinden sonra ayetin devamında,o zaten bir cin ve kafir cinlerden oldu ayetiyle birebir teyid edilerek.anlamın iblisin meleklere ait yada cinlere mi ait olduğu ihtilafı ortadan kalkmış olmaktadır.

Zira kehf süresinin 50.ayeti buna delil getirmektedir.

Yine o vakti hatırla ki biz, meleklere: “Âdem’e secde edin!” demiştik. İblis hariç olmak üzere onlar hemen secde ettiler. İblis cinlerdendi, Rabbinin emrinden dışarı çıktı.