Muharrem Ayı

İçindekiler:
1) Muharrem Ayı Nedir?
2) Muharrem Ayının Fazileti

3) Muharrem Ayı Orucu İle İlgili Sorular:
a) Muharrem Ayı Orucuna Nasıl Niyet Edilir?
b) Ramazandan Kaza Borcum Var ise Muharrem Ayı Orucu Tutabilir miyim?
c) Muharrem Ayın’da Hangi Günler Oruç Tutmalıyım?

4) Muharrem Ayında Kılınabilecek Nafile Namazlar
a) Muharrem Ayının Birinci Gecesi Kılınabilecek Tesbih Namazı
b) Muharrem Ayının Biri ve Onu Arasında Kılınacak Namaz
c) Muharrem Ayının Birinci Gecesi Kılınacak Namaz

5) Muharrem Ayında Yapılacak Diğer İbadetler
a) Muharrem Ayının Birinci ve Onuncu Günleri Okunacak Duâ
b) Yapılabilecek Diğer İbadetler

6) Muharrem Ayı İle İlgili Hadisler

1) Muharrem Ayı Nedir?

Muharrem ayı, hicrî senenin birinci ayıdır, yani Müslümanın yılbaşıdır.  Muharrem ayı, Zilkade, Zilhicce ve Receb’le beraber Kur’an-ı kerimde kıymet verilen 4 aydan biridir.

Şüphesiz Allah’ın gökleri ve yeri yarattığı günkü yazısında, Allah katında ayların sayısı on ikidir. Bunlardan dördü haram aylardır İşte bu Allah’ın dosdoğru kanunudur

| Tevbe Suresi, 36. Ayeti

Haram aylar, İslam’dan önce hürmet edilen, savaş ve kan dökülmesi yasak olan kamerî aylardır. Bu aylar; Zilkâde, Zilhicce, Muharrem, ve Receb aylarıdır. Bu aylar Müslümanlar tarafından da saygı gösterilen aylar olmuştur.

2) Muharrem Ayının Fazileti

“Şehr’ullahi’l-Muharrem” da denilen, peygamberimizin “Allah’ın ayı Muharrem” diye bahsettiği Muharrem ayı, İlahi bereket ve feyzin, Rabbani ihsan ve keremin coşup aktığı bir aydır.

Hadîs-i şerîfte Muharrem ayına Allâh-u Te’âlâ’nın ayı denilmesi, bu ayın şerefine işarettir. O yüzden bu ayda nafile ibadetlere ve oruçlara daha ziyade yönelmemiz lazımdır. Ayrıca bu ay içinde Hicri Yılbaşı ve Aşura Günü gibi önemli iki gün bulunmaktadır. Allâh-u Te’âlâ bu ayı ve içinde bulunan bu mübarek günleri en güzel şekilde idrak edip ihya edebilmeyi nasip eylesin. (Âmin)

Bir hadis-i şerif de şöyledir:

“Ey ashabım ve ümmetim! Muharrem ayının ilk on günü çok dikkatli olun. O günlere saygıda kusur etmeyin. Bu günlerde oruç tutmak ve diğer amelleri yapmak çok sevaptır. Muharrem ayının ilk on gününde Allah (cc) yeri ve göğü yaratmıştır. Kıyamet ise o günler içinde kopacaktır. Mevla Teala Muharrem ayının ilk on günü içinde; Nuh (as)’ı tufandan kurtarmış, inanmayan kafirleri de suda boğmuştur.” (Kaynak: Gunyet’üt Talibin)

3) Muharrem Ayı Orucu, Niyeti ve Önemi

3/a) Muharrem Ayı Orucuna Nasıl Niyet Edilir?

Niyet Ettim Allah Rızası için Muharrem ayı orucunu tutmaya diyerek niyet edilebilir. Niyetin dille söylenmesi şart değildir kişinin kalben ne orucu tuttuğunu bilmesi yeterlidir.

3/b) Ramazandan Kaza Borcum Var ise Muharrem Ayı Orucu Tutabilir miyim?

Eğer kaza borcunuz varsa önce kazaları tutmanız gerekmektedir. Hem kazaya hem muharrem ayı orucuna niyet uygun değildir. Siz sadece kaza oruçlarınıza niyetlenin Allah’ın muharrem orucu sevabına da sizi nail etmesi ümid edilir.

3/c) Muharrem Ayın’da Hangi Günler Oruç Tutmalıyım?

Hazret Ali (Radıyallâhu anh)’dan rivayet edilmiştir:
Bir adam Hazreti Ali (Radıyalâhu anh)’a gelerek ona: “Ramazan-ı Şerif ayından sonra hangi ayda oruç tutmamı tavsiye edersiniz?” diye sorar.

Bunun üzerine Hazreti Ali (Radıyallâhu Anh) şu cevabı verir:
“Ben bu soruyu Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimize soran kimseye rastlamıştım. Nihayet bir adam sordu. O zaman bende yanlarında idim. Dedi ki:

‘Ey Allâh’ın Rasûlü! Ramazan-ı Şerif ayından sonra hangi ayda oruç tutmamı tavsiye edersiniz?”

Bu soru üzerine Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz:
‘Ramazn-ı Şerif dışında da oruç tutmak istersen Muharrem ayında tut. Çünkü o (Muharrem ayı), Allâh-u Te’âlâ’nın ayıdır. O ayda bir gün vardır ki, Allâh-u Te’âlâ o günde bir kavmin günahlarını affetti, bir başka kavmin günahını da affedecektir’ diye buyurdular.” (Tirmizi, Savm:40)

 

MUHARREM AYININ İLK GÜNÜ ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ
Hazreti İbn-i Abbas (Radıyallâhu Anhüma)’dan rivayet edilen bir hadîs-i şerîfte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz şöyle buyurmaktadır:

“Her kim Zilhicce ayının son gününde  ve Muharrem ayının ilk gününde oruç tutarsa o kimse, geçmiş seneyi oruçla tamamlamış ve gelecek seneye oruçla başlamış olur. Allâh-u Te’âlâ tutmuş olduğu bu orucu, elli senelik günahına keffaret kılar (tutmuş olduğu bu oruç sebebi ile elli senelik günahı bağışlanır.)” (Abdülkadir-i Geylani, El-Gunye: 2/316; Abdurrahman b. Yusuf, İmadül İslâm:386)

 

MUHARREM AYINDA PERŞEMBE, CUMA VE CUMARTESİ GÜNLERİ ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ

Hazreti İbn-i Abbas (Radıyallâhu Anhüma)’dan rivayet edilen bir hadîs-i şerîfte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz şöyle buyurmaktadır:

“Her kim, herhangi bir haram ay içinde Perşembe, Cuma ve Cumartesi günü olmak üzere üç günü (peşpeşe) oruçlu geçirirse, kendisine (bu oruç karşılığında) iki sene, (diğer bir rivayette) yedi yüz sene (diğer bir rivayette de) dokuz yüz sene (nafile ibadet) sevabı verilir.” (Taberani, el-Evsat:1810, 2/468; Deylemi, Müsnedül Firdevs: 5696, 4/66; Abdülkadir-i Geylani, el-Gunye: 1/325, Suyuti, ed-Dürrül Mensur: 4/185; İmam-ı Gazali, İhyau Ulumi’d Din: 1/281; Ali el Mütteki, Kenzul Ummal: 24173, 8/561; Heysemi, Mecmaüz Zevaid:3/191)

Hazreti Enes (Radıyallâhu Anh)’dan rivayet edilmiştir:
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz buyurdu ki:

“Her kim Muharrem ayında Perşembe, Cuma ve Cumartesi günleri olmak üzere üç günü (peş peşe) oruçlu olarak geçirirse, o kimseye dokuz yüz sene (nafile) ibadet etmiş sevabı yazılır.” (Safuri, Nüzhetül Mecalis: 1/156)

 

MUHARREM AYININ ON ÜÇ, ON DÖRT VE ON BEŞİNCİ GÜNÜ ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ
Hazreti Enes İbn-i Malik (Radıyallâhu anh)’dan rivayet edilen bir hadîs-i şerîfte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz şöyle buyurmaktadır:

“Herhangi bir aydan on üç, on dört ve on beşinci günler olan Eyyam-ı Bîd’i oruçlu geçiren kimseye, Allâh-u Te’âlâ birinci gününde on bin sene, ikinci gününde yüz bin sene, üçüncü gününde ise üç yüz bin senelik ecir verir.” (Suyuti, el-Leali: 2/107)

 

MUHARREM AYINDA BİR GÜN ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ
Hazreti İbn-i Abbas (Radıyallâhu Anhuma)’dan rivayet edilen bir hadîs-i şerifte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz şöyle buyurmaktadır:

“Her kim Muharrem ayında bir gün oruç tutarsa, o kimsenin tuttuğu her bir güne karşılık olarak kendisine otuz günlük oruç sevabı verilir.” (Abdülkadir-i Geylani, El-Gunye: 2/314 Safuri, Nüzhetül Mecalis: 1/156)

Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimizden rivayet edilmştir ki:

“Haram aydan bir günün orucu, diğer aylarda tutulan otuz gün oruca bedeldir.” (İmam-ı Gazali, İhyau Ulumi’d Din: 1/281)

 

MUHARREM AYININ İLK CUMA GÜNÜ ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ
Hazreti Enes (Radıyallâhu anh)’dan rivayet edilmiştir:
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz buyurdu ki:

“Her kim Muharrem ayının ilk Cuma gününü oruçlu geçirirse, o kimsenin bütün geçmiş günahları bağışlanır.” (Safuri, Nüzhetül Mecalis: 1/156)

 

MUHARREM AYININ İLK ON GÜNÜ ORUÇ TUTMANIN FAZİLETİ
Hazreti Aişe (Radıyallâhu Anha)’dan rivayet edilmiştir:
Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sellem) Efendimiz buyurdu ki:

“Her kim Aşura gününe kadar olan (Muharrem ayının ilk) on gününü oruçlu olarak geçirirse Firdevs-i A’la cennetine varis kılınır (ulaştırılır).”  (Safuri, Nüzhetül Mecalis: 1/156)

4) Muharrem Ayında Kılınabilecek Nafile Namazlar

4/a) Muharrem Ayının Birinci Gecesi Kılınabilecek Tesbih Namazı

Muharremin birinci gecesi şu şekilde niyet ederek bir Tesbih Namazı kılınır:

“Yâ Rabbî, bu yeni senede beni mağfiret-! ilâhîne, rızâ-i ilâhîne ve hidâyet-i ilâhîne mazhar eyle. Yeni açılan amel defterimi rızâ-i ilâhîne muvâfık amel ile doldurmayı bana nasip eyle. Beni gadab-ı ilâhîne dûçâr edecek amellerden muhâfaza buyur.”

Tesbih namazında şunlar okunur:
1. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 Âyetü’l-Kürsî,
2. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 Âmene’r-Rasûlü… (Sûre-i Âl-i İmrân’ın ilk 2 âyeti de ilâve edilerek)
3. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 Hüvellâhüllezî…
4. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 ihlâs-ı Şerîf.
Namazdan sonra istiğfâr edilir, salavât-ı şerife getirilir ve arkasından duâ yapılır. (Duâ ve İbâdetler, Fazilet Neşriyat)

4/b) Muharrem Ayının Biri ve Onu Arasında Kılınacak Namaz

Muharrem ayının biri ile onu arasında bir defa olmak üzere, 2 rek’atte bir selâm vererek 6 rek’at namaz kılınır. Bu namaz akşamla yatsı arasında kılınabileceği gibi, bu vakitte kılınamadığı takdirde yatsıdan sonra da kılınabilir. Namaza şöyle niyet edilir: “Niyet eyledim yâ Rabbi, senin rızâ-i şerifin için namaza. Herhangi bir komşumun ve din kardeşimin veyâ herhangi bir kimsenin bana hakkı geçmiş ise, bu hakkın ödenmesi için, Allâhü Ekber…”
1. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 Âyetü’l-Kürsî, 11 İhlâs-ı Şerîf.
2. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 10 İhlâs-ı Şerîf.
3. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 1 El-hâkümü’t-tekâsür, 11 İhlâs-ı Şerîf.
4. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 10 İhlâs-ı Şerîf.
5. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 3 Kul yâ eyyühe’l-kâfirûn, 11 ihlâs-ı Şerîf.
6. rek’atte: 1 Fâtiha-i Şerîfe, 10 İhlâs-ı Şerîf okunur. Namazdan sonra duâ edilir. (Fazilet Neşriyat, Duâ ve İbâdetler)

4/c) Muharrem Ayının Birinci Gecesi Kılınacak Namaz

Bu ayın birinci gecesi, akşam ile yatsı arasında (yâni Zilhicce’nin son gününü, Muharrem’in birinci gününe bağlayan gece) Allah rızası için 2 rek’at namaz kılınır.

Namaza şu niyetle başlanır:

“Yâ Rabbî, bizi yetiştirmiş olduğun bu seneyi, hakkımızda mübârek kılman; afv-ı ilâhîne, feyz-i ilâhîne mazhar kılman, dünyevî ve uhrevî saadetlere nâil eylemen için; Allâhü Ekber”

Her iki rek’atte:

7 Fâtiha-i şerîfe,

7 Âyetü’l-Kürsî,

7 İhlâs-ı şerîfokunur. Namazdan sonra:

11 defa:

وَيُمِيتُلاَ اِلهَ اِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ يُحْيِى
وَهُوَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ بِيَدِهِ الْخَيْرُ وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِير

“Lâ ilâhe illallâhü vahdehû lâ şerîke leh. Lehül-mülkü ve lehül-hamdü yuhyî ve yümît. Ve hüve hayyün lâ yemûtü biyedihil-hayr. Ve hüve alâ külli şey’in kadîr”

11 İstiğfâr-ı şerîf, 11 Salevât-ı şerîfe okunup duâ yapılır.

Duâda, geçmiş senenin günahlarının afvı ve yeni seneye günahsız girmek için ilticâ edilir.

 

5) Muharrem Ayında Yapılacak Diğer İbadetler

5/a) Muharrem Ayının Birinci ve Onuncu Günü Üçer Defa Okunacak Duâ

Muharrem Ayının Birinci ve Onuncu Günleri Okunacak Duâ

Her kim, Muharrem ayının birinci ve onuncu (Aşure) günü sabahleyin, aşağıdaki duâyı üç kere okursa, Allâh Zülcelâl haz-re erinin o kimseyi tâ, gelecek senenin Muharrem ayına kadar, cemî belâlardan emîn ve muhafaza buyuracağı rivayet olunmaktadır.

Bismillâhirrahmânirrahîm
Elhamdü lillâhi rabbil âlemîn. Vessalâtü vesselâmü alâ sey-yidinâ Muhammedin ve alâ âlihî ve sahbihî ecmaîn. Allâhümme entel ebediyyül kadîmül hayyül kerîmül hannânül mennân. Ve hâzihî senetün cedîdetün es’elüke fîhel ismete mineşşeytânirra-cîm. Vel-avne alâ hâzihin nefsil emmârati bis-sûi. Vel-iştiğâle bi-mâ yukarribünî ileyke. Yâ zel-celâli vel-ikrâm. Bi-rahmetike yâ erhamer-râhimîn, Ve sallâllâhü alâ seyyidinâ Muhammedin vel alâ âlihî ve sahbihî ve ehl-i beytihî ecmaîn.

Mânâsı: Rahman ve Rahîm olan Allâh’ın adıyla.. Hamd, âlemlerin rabbi olan Allâh’a mahsustur. Salât ü selâm da Pey-aamber Efendimize, ehl-i beytine ve bütün ashabına olsun. Ey Rabbim, sen ebedî, ezelî, hayy, kerîm, hannân, mennânsın. Bu gelen, yeni bir yıldır. Ya Rabbi, kovulmuş şeytanın şerrinden bu yıl muhafaza olmayı istiyorum. Ve içimde, bana kötülüğü emreden nefsimle mücadelemde senden yardım diliyorum. Beni sana yaklaştıracak meşguliyetleri bana nasîb et, ey celâl ve ikram sahibi Rabbim. Rahmetinle, ey Merhametlilerin en merhametlisi… Efendimiz Muhammed-sallâllâhu aleyhi ve sellem-’e, onun âline, ashabına ve bütün ehl-i beytine salât olsun..

| Kaynak: Duâlar ve Zikirler s: 116

5/b) Yapılabilecek Diğer İbadetler

Muharremin birinci gününde, her birinde besmele çekerek, bir defada 1000 İhlâs-ı Şerif okuyanları, Cenâb-ı Hakk lütfuyla ve keremiyle huzûruna bu âlemden kul borcu ile götürmeyecektir. Muharrem ayının birinden onuna kadar 10 gün oruç tutmak ve 10. gün âşûra pişirmek faziletli ibâdetlerdendir. Bunu yerine getirenlerin, Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin (r.anhüma) Efendilerimizle cennete girecekleri ümit edilir. Bu on günlük orucu tutamayanlar, mümkünse 8, 9 ve 10. günleri oruç tutmalıdırlar. Resûlüllah Efendimiz (s.a.v.) 9. günü seferde bulunduğundan yalnız 10. günü oruç tutmuşlar ve “Sağ olursak gelecek sene 9. günü de tutarız” buyurmuşlardır.
Bu ay içinde; perşembe, cuma, cumartesi günleri peş peşe oruç tutulursa 900 senelik nâfile oruç sevâbı verilir.

Muharrem ayının birinden onuna kadar 10 gün oruç tutmak ve 10′uncu gün aşûre pişirmek fazîletli ibâdetlerdendir. Bunu yerine getirenlerin Hz. Hasan ve Hz. Hüseyin (radıy’allâhu anhümâ) Efendilerimiz’le cennete girecekleri ümit edilir.

Bu 10 günlük orucu tutamayanlar, mümkünse 8, 9 ve 10′uncu günleri oruç tutmalıdırlar.

Resûlullah (s.a.v.) Efendimiz 9′uncu günü seferde bulunuyorlardı. O bakımdan yalnız 10′uncu günü oruç tutmuşlar ve „sağ olursak gelecek sene 9′uncu günü de tutarız“ buyurmuşlardır.

Muharrem’in 9 ve 10′uncu geceleri birer tesbih namazı kılmalıdır. Yine 9 ve 10′uncu geceleri teheccüd vaktinde rızâ-i ilâhî için 4 rek’at namaz kılınır. Her rek’atte 50′şer İhlâs-ı şerîf okunur.

Teheccüd vakti: Öğle vakti gündüzün hangi saatinde giriyorsa, gecenin o saatinde de teheccüd vakti girmiş olur.

Bu günlerde Hatm-i Enbiyâ’ya devam etmeli. Bilhassa 9′uncu günü akşamı, yâni 10′uncu gecesi muhakkak Hatm-i Enbiyâ yapılmalıdır.

Muharrem ayı içerisinde mümkün olduğu kadar fazla istiğfar etmelidir.

6) Muharrem Ayı İle İlgili Hadisler

“Ramazan ayının orucundan sonra en faziletli oruç Allâh-u Te’âlâ’nın ayı olan Muharrem ayındaki oruçtur. Farz namazlardan sonra en faziletli namaz ise gece yarısı kılınan teheccüd namazıdır.” (Müslim, Sıyam:202; Ebu Davud, Savm:55; Tirmizi, Salât:324; Nesâî; Kıyamul Leyl:7)

“Muharrem ayında oruç tut. Çünkü o, Allah’ın ayıdır. Onda öyle bir gün vardır ki, Allah o günde bir kavmin tevbesini kabul etmiş ve o günde başka bir kavmi de affedebilir.”
(Tirmizî, Savm: 40)

“Âşura gününde tutulan orucun Allah katında, o günden önce bir senenin günahlarına keffaret olacağını kuvvetle ümit ediyorum.”
(Tirmizî, Savm: 47)

“Ramazan ayından sonra en faziletli oruç, Allah’ın ayı olan Muharrem ayında tutulan oruçtur”
(İbni Mâce, Sıyam: 43)

“Ayların efendisi Muharrem, günlerin efendisi Cuma’dır.“  (Deylemi)

“Ey ashabım ve ümmetim! Muharrem ayının ilk on günü çok dikkatli olun. O günlere saygıda kusur etmeyin. Bu günlerde oruç tutmak ve diğer amelleri yapmak çok sevaptır. Muharrem ayının ilk on gününde Allah (cc) yeri ve göğü yaratmıştır. Kıyamet ise o günler içinde kopacaktır. Mevla Teala Muharrem ayının ilk on günü içinde; Nuh (as)’ı tufandan kurtarmış, inanmayan kafirleri de suda boğmuştur.” (Gunyet’üt Talibin)

Hazırlayan: Reşîd