Kureyş Arapçası"na Işık Tutan 1300 Yıllık Yazı Bulundu

Kureyş Arapçası"na Işık Tutan 1300 Yıllık Yazı Bulundu

Suudi Arabistan’da bulunan 1300 yıllık bir duvar yazısı, Kur’an-ı Kerim hakkında yüzyıllardır akıllarda olan bir soruyu cevaplandırabilir: Kur’an’a sonradan eklenen ve bazen anlam konusunda da tartışmalara neden olan işaretler, İslam’ın ilk çağlarında da kullanılıyor muydu?

Suudi Arabistan Turizm Yüksek Komisyonu’nda yer alan Arap araştırmacılardan Ali ibn İbrahim Gabban, ülkenin kuzeybatısında, eşiyle birlikte yaptığı gezide, tarihi bir keşfe imza attı. Gabban, söz konusu gezide, üzerinde şu ifadenin kazılı olduğu bir kayayla karşılaştı:

KIZIL KUMTAŞI ÜZERİNE YAZILMIŞ: “1300 YILLIK ARAPÇA YAZI”

.
.
.
.
.

“Allah’ın adıyla; ben, Zuheyr, bunu Ömer’in öldüğü zamanda, dördüncü yılın 20’sinde yazdım.”

Kızıl kumtaşı üstünde yer alan ve silik bir halde bulunan yazının, 1300 yıllık olduğu yapılan inceleme sonucu ortaya çıktı. Yazıda geçen tarih, miladi olarak 644 yılına rastlıyor. Bu durumda, bahsedilen Ömer’in, 644 yılında şehit edilen Hz. Ömer olduğu tahmin ediliyor. Yazıyı yazan Züheyr adlı şahsın ise, muhtemelen Suriye-Mekke arasında yol alırken mola veren bir hacı adayı olduğu sanılıyor.

Kur’an’ın yazılı hale getirilmesinden önceki döneme rastlayan ve Arapça’nın eldeki en eski ikinci yazılı metni olan duvar yazısının, “son derece önemli bir buluş” olduğunu belirten Ali ibn İbrahim Gabban, tarihi bulguları, “Arap Arkeolojisi ve Epigrafisi” adlı dergide yayınladı.

Ünlü belgesel kanalı “Discovery Channel”ın haber sitesi de, “İslam’ın en eski yazıtı, Kur’an ile ilgili bir sırrı çözebilir” ifadesini kullandı.

İLK SAHABELER: KUR’AN’I HAREKELENDİRDİ

Tarihçiler, yüzyıllardır, Kur’an’ın ilk örneklerinin neden okuma işaretlerini içermediğini tartışıyordu. Bu işaretler, Peygamber(a.s.)’ın vefatından sonra, kopye edilen Kur’an’ların okunmasını kolaylaştırmak için eklenmişti.

Ali ibn İbrahim Gabban, keşfinin, 1300 yıl önce de İslam’ın kuruluş coğrafyasında “tam teşekkülü bir imla sistemi” olduğunu kanıtladığını öne sürüyor. Keşfedilen duvar yazısında hareke işaretleri yer almasa da; şekilleri birbirine benzeyen “sessiz harfleri ayırt edecek aksan işaretleri var.” Gabban:

“İlk sahabeler, Kur’an’ı “aksan işaretleri”nden arındırarak harekelendirdi. Böylece Müslümanların, Peygamber’e indirilen Kur’an’ı, farklı Arap lehçelerinde de okuyabilmesine cevaz verilmiş ve ayrıca, kelimelerin iskeletlerinin, içerdikleri tüm anlamları taşımasına imkan sağlamıştı” diyor.

Discovery News’a konuşan İskoçya’daki St. Andrews Üniversitesi Arapça ve Ortadoğu Araştırmaları Prof. Robert Hoyland da, keşfin önemini doğruluyor. En eski Kur’an mushaflarının 652-680 yıllarından kaldığını belirten Hoyland, Batılı akademisyenler, Kur’an vahyinin, “aksan işaretleri”ni de içerecek biçimde kağıda aktarıldığını kabul etmediğini ifade ederek şöyle diyor:

“Artık elimizde olan Kur’an metnini değiştirmek isteyen Batılı bilim adamlarının daha az mazereti var” diye konuşuyor.

Hz. ÖMER’İN ŞEHİT OLMASI

Öte yandan 1300 yıllık duvar yazısı, Hz. Ömer’in ne zaman öldürüldüğü konusundaki soru işaretlerini de büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Hz. Ömer’i, 7 Kasım 644’de, İranlı bir kölenin camide bıçakladığı ve İslam’ın ikinci halifesinin iki gün sonra şehit olduğu kabul ediliyordu. Yazının altına 644 yılını işaret eden hicri tarihi not düşen Züheyr’in, muhtemelen bu cinayete bizzat şahit olduğu belirtiliyor.

Güncelleme: 23/11/2008
Kaynak: Jennifer Viegas, “First Islamic Inscription May Solve Qur’an Question”, dsc.discovery, (timeturk), 18/11/2008.