Ayakkabılarla Namaz Kılınır mı?

Sual: Ayakkabıyla namaz kılınabilir mi? Peygamberimiz ayakkabıyla namaz kılmış mıdır?

CEVAP:
Peygamberimiz ayakkabıları ile namaz kılmıştır. Çünkü o dönemde Mescid-i Nebi’nin tabanı şu an olduğu gibi halılarla kaplı değildi; zemin taş ve topraktandı. Bu yüzden toprak bir zeminde namaz kılarken ayakkabıların çıkarılması gerekmez. Temiz olup olmadıkları kontrol edilir, namaza engel herhangi bir pislik varsa bunlar giderilir ve ayakkabılarla namaz kılınabilir. Aşağıdaki hadisler bunu göstermektedir:

Ebû Mesleme radıyallâhu anh’dan rivayete göre, o şöyle demiştir: Ben Enes b. Malik’e: Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem ayakkabıları aya­ğında iken namaz kılar mıydı? Diye sordum. Enes: “Evet”, cevabını ver­di. (Buhari, Salât, 24; Tirmizi, Salât, 181)

Kitabına bu hadisi alan Tirmizi, “ilim adamları bu hadisle amel ederler” açıklamasına da yer vermiştir.

Abdullah b. Mes’ud radıyallâhu anh şöyle demiştir: “Şüphesiz biz Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellemi ayakkabılarla ve mestlerle namaz kılarken gördük.” (Ebu Davud, Salât, 88; İbn Mace, İkametu’s-Salât, 66)

Ebû Said el-Hudrî radıyallâhu anh demiştir ki: Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem ashabına namaz kıldırırken ayakkabılarını çı­karıverdi ve sol tarafına koydu. Bunu gören cemaat de ayakkabılarını çıkardılar. Resûlullah namazı bitirince: “Ayakkabılarınızı niçin çıkardınız?” diye sordu, (Onlar da:) Senin çıkardığını gördük de (onun için) çıkardık, dediler. Bu­nun üzerine Resûlullah; “Bana Cebrail gelip pabuçlarımda pislik olduğunu haber ver­di.” dedi (ve sözlerine devam ederek:) “Sizden bir kimse mescide geldiği zaman, baksın, ayakkabıla­rında pislik varsa silsin ve onlarla namaz kılsın” buyurdu. (Ebu Davud, Salât, 88)

Şeddâd b. Evs babasından (Evs’ten) rivayetle; demiştir ki: Resulullah sallallâhu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu:“Yahudilere muhalefet ediniz. Çünkü onlar ayakkabılarıyla ve mestleriyle namaz kılmıyorlar (siz kı­lınız)!” (Ebu Davud, Salât, 88)

Bu hadiste geçen “siz ayakkabılarla namaz kılın” cümlesi emir değil, serbestlik ifade eder. Fıkıh âlimleri temiz olmak şartıyla isteyenin ayakkabılarıyla isteyenin de çıplak ayakla namaz kılabileceğini, bu konuda serbest olduğunu söylemişlerdir. Nitekim bunun böyle olduğu Peygamberimizin bazen ayakkabılarıyla bazen de çıplak ayakla namaz kılmasından da anlaşılmaktadır. (Bkz: Ebu Davud, Salât, 88)